Over Maria Montessori
Maria Montessori werd op 31 augustus 1870 geboren in Chiaravalle, een klein plaatsje bij Ancona in Italië. Na haar schooltijd aan de Regia Scuola Tecnica Michelangelo Buonarroti koos ze eerst voor een technische opleiding en stapte daarna over naar geneeskunde. Ze behoorde tot de eerste vrouwelijke studenten die die studie mochten volgen en rondde in 1896 haar opleiding af als eerste vrouwelijke arts van Italië.
In dezelfde zomer werd zij gevraagd om Italië te vertegenwoordigen op een internationaal vrouwencongres in Berlijn. Haar bijdragen kregen veel lof. Toch bleef Montessori gericht op inhoudelijk werk en koos zij niet voor een publieke rol. Ze richtte zich op onderzoek, observatie en de ontwikkeling van een onderwijsaanpak waarmee kinderen zelfstandigheid en concentratie kunnen opbouwen.
Uit haar vroegste ervaringen met kinderen in Rome groeide een vernieuwende visie op leren. Montessori zag dat kinderen van nature gemotiveerd zijn wanneer ze materialen en ruimte krijgen die passen bij hun ontwikkeling. Die gedachte vormt nog steeds de kern van het Montessori onderwijs dat wereldwijd wordt toegepast en op De Eilanden een eigentijdse invulling heeft gekregen.
Montessori-onderwijs
Maria Montessori ontdekte dat het kind in bepaalde periode gevoelig is voor bepaalde activiteiten en de bij behorende ontwikkeling. Bijvoorbeeld voor het leren van letters, lezen of voor ingewikkelde rekensommen.
Kosmisch onderwijs
In de visie van Montessori vindt niets geïsoleerd plaats, maar is alles deel van een geheel. Richtinggevend voor de werkwijze bij Kosmisch Onderwijs en Opvoeding (KOO) is het leergebiedoverstijgend karakter van KOO.
Meer over Maria Montessori
In november 1896 komt ze in het Santo Spirito-ziekenhuis in Rome in contact met 'idiote' kinderen. Ze ontdekt dat deze kinderen helemaal niet 'idioot' zijn, maar dat ze zich, volstrekt verstoken van enig speelgoed of leermiddel, nooit hadden kunnen ontwikkelen. Zij trekt zich het lot van deze kinderen aan. Ze verdiept zich in de psychologie en de pedagogie en ontwikkelt, geïnspireerd door het werk van de artsen Itard en Seguin, zintuiglijk ontwikkelingsmateriaal.
In 1898 wordt Maria Montessori directrice van een door de Italiaanse regering gesticht intituut voor de opleiding van onderwijzers voor geestelijk gehandicapte kinderen. Twee jaar later wordt zij docente aan het Regio Instituto Superiore Femminile di Magistero, een Hogeschool voor vrouwen in Rome. Ze werd belast met het onderwijs in hygiëne en de antropologie.
In 1904 wordt zij benoemd tot hoogleraar in de antropologie aan de Universiteit van Rome, een leerstoel die zij bekleedt tot 1916. Tegelijk schrijft zij zich in als student in de pedagogie.
Dr. Maria Montessori als directrice van de Scuola Orthofrenica in Rome in 1889 Een van de oudste (waarschijnlijk de oudste) foto's van het Casa dei Bambini in San Lorenzo, genomen op de dag van de openingIn 1907 krijgt ze de mogelijkheid haar ideeën in de praktijk te brengen in de armoewijk San Lorenzo in Rome. Hier sticht zij haar Case dei Bambini, de 'kinderhuizen' waar de triomftocht van het montessorionderwijs over de hele wereld begint.
In 1915 bezocht zij de Verenigde Staten. Ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling in San Francisco werd een klaslokaal ingericht met een glazen wand, waarachter de toeschouwers met eigen ogen konden waarnemen hoe 21 voor de gelegenheid geselecteerde kansarme kinderen met de methode aan de slag gingen met dezelfde voor die tijd verrassende resultaten als in het 'Casa dei Bambini'. Het maakte grote indruk op het publiek. Na haar terugkeer uit de Verenigde Staten in 1916 vestigde Maria Montessori zich in Barcelona, waar ze bleef wonen tot 1936. Van 1924-1926 verbleef ze tussentijds in Italië.
Maria Montessori verbrak in 1934 haar banden met Italië toen het regime van Mussolini invloed wilde uitoefenen op haar onderwijsvisie. Het plan om schooluniformen verplicht te maken ging in tegen haar overtuiging. Vanaf dat moment stopte het montessorionderwijs in Italië.
Ze vertrok naar Engeland voor het Vijfde Internationale Montessori Congres, waar zij voor het eerst haar ideeën voor voortgezet onderwijs presenteerde, bekend als het Erdkinderplan. In 1936 vestigde ze zich in Nederland, inmiddels het centrum van de montessoribeweging. In Laren werd een nieuwe montessorischool geopend waar zij regelmatig wilde lesgeven.
In 1939 reisde zij met haar zoon Mario naar India om lezingen en montessoricursussen te geven. Tijdens die periode werkte ze aan nieuwe concepten die later verschenen in “Door het kind naar een nieuwe wereld”. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog bleef zij ruim zes jaar in India.
Na haar terugkeer in 1946 vestigde zij zich opnieuw in Nederland. In 1950 ontving zij een benoeming tot Officier in de Orde van Oranje Nassau en een eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam.
Ze bezoekt het 9e Internationale Montessori Congres in Londen (mei 1951) en geeft nog een cursus in Innsbruck. Na een serie lezingen in Italië keert ze terug naar Nederland.
Op 6 mei 1952 overlijdt zij, een paar maanden voor haar 82ste verjaardag. Zij ligt begraven in Noordwijk. De kern van haar methode wordt meestal samengevat in de uitspraak: 'Help mij het zelf te doen'; alle opvoeding is in principe zelfopvoeding. Uitgangspunt is dat een kind een natuurlijke, noodzakelijke drang tot zelfontplooiing heeft. Opvoeding en onderwijs moeten onderkennen wat de behoeften van een kind op een gegeven moment zijn en daarop inspelen, door de juiste omgeving en materialen te bieden.
In 1999 verscheen een biografie over Maria Montessori van de hand van Marjan Schwegman. Het is een uitgave van Amsterdam University Press. ISBN nr. 90-5356-300-8. Het is een uiterst boeiend boek over leven en werk van Maria Montessori, dat zowel de ingevoerde montessorianen als de geïnteresseerde leek veel interessants biedt.